تبلیغات
تجارت و بازرگانی - استقلال بانک مرکزی، راه نجات نظام پولی- بانکی؛

تجارت و بازرگانی

تجارت سالم

در کشورهای توسعه‌یافته مهمترین نهاد تعیین‌کننده سیاست‌های پولی- بانکی، بانک مرکزی است. اما در ایران بانک مرکزی جمهوری اسلامی تنها بخشی از کنترل سیاست‌های پولی- بانکی را دارا بوده و استقلال کافی جهت سیاست‌گذاری پولی در اختیار  ندارد و این قوه مجریه به عنوان دولت است که سهم بزرگی را در تعیین سیاست‌های پولی- بانکی کشور در اختیار دارد. این امر موجب اختلال در تصمیم‌گیری نظام پولی کشور گردیده و علاوه بر اثرات مخرب بر اقتصاد کشور، موجب ایجاد بلاتکلیفی و سردرگمی میان مردم و ایجاد بحران در نظام بانکی کشور گردیده است. در این مقاله در صدد ریشه‌یابی بحران نظام پولی - بانکی کشور و راه‌حل کلیدی برون‌رفت از این بحران هستیم. 

   ابزارهای اعمال سیاست‌های پولی به دو نوع ابزارهای غیرمستقیم و مستقیم تقسیم می‌شود. ابزارهای غیر مستقیم در کنترل حجم پول عبارتند از عملیات بازار باز جهت خرید و فروش اوراق مشارکت، تعیین نرخ ذخیره قانونی و تعیین نرخ تنزیل مجدد که در اختیار بانک مرکزی می‌باشد. ابزارهای مستقیم در کنترل حجم پول، تعیین و کنترل نرخ‌های سود بانکی ( البته با توجه به نقش مهم دولت در استفاده از این ابزار ) و ایجاد سقف و محدودیت در اعطای اعتبار و اولویت‌گذاری در تخصیص اعتبارات بانکی می‌باشد.

   مهمترین متغییر در تعیین حجم پول و نقدینگی، پایه پولی است که از جهت منابع شامل خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، بدهی دولت به بانک مرکزی، بدهی  بانکهای تجاری و سایر مؤسسات اعتباری به بانک مرکزی و سایر دارایی‌های بانک مرکزی می‌باشد. در سال‌های دهه هفتاد با توجه به گسترش هزینه‌های دولت و پایین بودن سطح درآمدهای نفتی، دولت دچار کسری بودجه شدید گردید و تأمین بخش اعظم این کسری بودجه از طریق قرض گرفتن از بانک مرکزی موجب گردید که بدهی دولت به بانک مرکزی به مهمترین منبع ایجاد پول پرقدرت و به تبع آن گسترش نقدینگی بدل گردد. اما از سال ۸١ و به دنبال  افزایش درآمدهای نفتی و وابستگی بیش‌ از حد هزینه‌های دولت به درآمدهای نفتی و در نتیجه تأمین بودجه دولت از طریق فروش درآمدهای ارزی حاصل از نفت به بانک مرکزی، خالص دارایی‌های بانک مرکزی به مهمترین عامل افزایش پایه پولی بدل گردید. 

   این روند از سال ۸٤ و به دنبال افزایش بی‌سابقه درآمدهای نفتی و به تبع آن هزینه‌های دولت به اوج خود رسید؛ به طوری که در این سال با افزایش بیش از ٤۰ درصدی هزینه‌های دولت و تأمین بخش اعظم آن از محل فروش درآمدهای ارزی به بانک مرکزی و نیز بازپرداخت بخشی از بدهی‌ دولت به بانک مرکزی از محل حساب ذخیره ارزی، دارایی‌های خارجی بانک مرکزی با افزایش حدوداً ٤۰ درصدی مواجه ‌شد. علاوه بر آن از سال ۸٤ بدهی بانکهای تجاری به بانک مرکزی که یکی از منابع پایه پولی می‌باشد نیز با رشد قابل توجهی مواجه ‌گردید؛ طی سال ١۳۸٤ بدهی بانک‌ها به بانك مركزی ١/٦٧ درصد افزایش یافت و این روند صعودی در سال ١۳۸۵ نیز ادامه یافت، به گونه‌ای که از رشدی معادل 8/52 درصد برخوردار شد. شایان ذکر است اضافه برداشت بانک‌ها از حساب‌های جاری خود نزد بانك مركزی عامل اصلی افزایش بدهی بانک‌ها طی سال های اخیر بوده است؛ اضافه برداشت بانک‌ها در سال‌های اخیر دلایل متعددی داشته است که از آن جمله می توان به فشارهای دولت به سیستم بانكی در قالب اعطای تسهیلات تکلیفی، مطالبات معوق و سررسید گذشته، احتمال بخشودگی جرایم یا اعطای خط اعتباری از سوی بانك مركزی و ضعف مدیریت نقدینگی بانک‌ها اشاره کرد.

   در نتیجه در سالهای اخیر به طور کلی با وجود کاهش بدهی‌های دولت به بانک مرکزی، پایه پولی در مجموع به طور چشمگیری افزایش ‌یافت؛ به طوری که پایه پولی در سال ۸٤ بیش از ٤۰ درصد و در سال ۸۵ حدود ۳۰ درصد افزایش ‌یافت.

   علاوه بر پایه پولی، ضریب فزاینده پولی نیز نقش مهمی در تعیین حجم پول و حجم نقدینگی دارد. ضریب فزاینده نقدینگی با وجود اینکه در سالهای گذشته نوساناتی را تجربه نموده، اما روند آن صعودی بوده است. با توجه به اینکه ضریب فزاینده نقدینگی در چند سال اخیر بین ٤ تا ۵/٤ در نوسان بوده است، حجم نقدینگی در سال ۸٤ حدود ۳۵ درصد و در سال ۸۵ حدود ٤۰ درصد افزایش می‌یابد. ابعاد این موضوع زمانی روشن می‌گردد که توجه کنیم طی دو سال، حجم کل نقدینگی حدوداً دو برابر گردید.

   همانطور که بیان شد، طی دو دهه گذشته بدهی دولت به بانک مرکزی جهت تأمین کسری بودجه و خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی که از محل فروش درآمدهای فزاینده نفتی جهت تأمین بودجه دولت و بازپرداخت بخشی از بدهی دولت به بانک مرکزی، از مهمترین و اصلی‌ترین عوامل افزایش گسترده پایه پولی بوده است. بانک مرکزی از میان منابع پایه پولی تنها بر بدهی بانک‌های تجاری و سایر مؤسسات اعتباری به بانک مرکزی و سایر دارایی‌های در اختیار خود کنترل دارد و نیز می‌تواند به وسیله عملیات بازار باز ( خرید و فروش اوراق مشارکت دولت یا بانک مرکزی ) به صورت محدودی حجم پایه پولی را کنترل نماید. علاوه بر این در نظام بانکی ایران دولت نرخ سود بانکی را تعیین می‌نماید و دولت پرداخت تسهیلات به طرح‌های زودبازده را تکلیف می‌نماید؛ اختلافات عمیق میان بانک مرکزی و دولت در دوران ریاست مظاهری بانک مرکزی بر سر تعیین نرخ سود بانکی، پرداخت تسهیلات مالی به طرح‌های زودبازده، علل تورم و راه‌های مهار آن بیانگر عمق بحران در نظام بانکی ایران است که موجب افزایش ناکارایی و گسترش بحران سیستم بانکی، بلاتکلیفی بانک‌های تجاری در مدیریت و تخصیص منابع و بی‌اطمینانی مردم به فرآیندهای نظام پولی- بانکی کشور شده است.

   از مباحث فوق محرض است که سیاست‌گذاری نظام بانکی در حوزه‌های گوناگون مانند کنترل پایه پولی، نقدینگی و تورم، تعیین نرخ سود بانکی، نحوه تخصیص منابع مالی و ...  بیش از آنکه در کنترل بانک مرکزی باشد در کنترل دولت است. معنای دیگر این بحث این است که در ایران سیاستهای پولی عملاً تحت تسلط سیاست‌های مالی است و این سیاست‌های مالی است که فرآیندهای نظام پولی- بانکی را تعیین می‌نماید. بنابراین کلید افزایش کارایی نظام پولی- بانکی کشور در شرایط کنونی عملاً انظباط مالی دولت و کاهش کسری بودجه، کنترل وابستگی فزاینده بودجه دولت به درآمدهای نفتی و پرهیز از تبدیل درآمدهای ارزی حاصل از نفت به ریال از طریق فروش آن به بانک مرکزی، خودداری اکید دولت در تعیین خط مشی‌های نظام پولی- بانکی کشور و حفظ استقلال نسبی بانک مرکزی در هدایت و مدیریت نظام پولی- بانکی کشور می‌باشد. اگرچه در دوران ریاست آقای مظاهری، بانک مرکزی در مقابل بعضی خواست‌های دولت مقاومت نموده و سعی کرده است تا استقلال نسبی خود را در هدایت نظام پولی- بانکی کشور حفظ نماید، اما کلید اصلی بهبود کارایی نظام پولی- بانکی در بلندمدت، ایجاد بسترهای قانونی جهت استقلال عملی بانک مرکزی از دولت می‌باشد.           

نظرات() 
Buy cialis
چهارشنبه 11 مهر 1397 12:18 ب.ظ

Truly quite a lot of terrific data!
non 5 mg cialis generici when can i take another cialis when can i take another cialis cialis prezzo in linea basso buy cialis uk no prescription buying brand cialis online cialis uk if a woman takes a mans cialis walgreens price for cialis ou acheter du cialis pas cher
Buy cialis online
دوشنبه 9 مهر 1397 10:11 ق.ظ

Thanks! Quite a lot of tips.

where do you buy cialis we choice cialis pfizer india only best offers 100mg cialis we choice cialis uk cialis 20 mg best price side effects for cialis how does cialis work 200 cialis coupon cialis 5 mg funziona cialis generico
buy vistagra online safe
یکشنبه 1 مهر 1397 09:53 ق.ظ

Tips very well applied.!
canadian pharmacy online 24 northwest pharmacies online canadian medications 247 canadianpharmacy prescriptions from canada without canadian pharmaceuticals online the best canadian online pharmacies drugs for sale online canada medication list canada online pharmacies legitimate
http://viagravipsale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 06:40 ق.ظ

With thanks, Useful information!
cialis 20mg preis cf buying brand cialis online cialis 100 mg 30 tablet get cheap cialis free cialis brand cialis nl cialis australian price free generic cialis no prescription cialis cheap cialis dosage recommendations
canadianpharmacyies.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:42 ب.ظ

Effectively voiced truly! !
buy tadalafil herbal viagra where to get viagra prescription buy viagra next day delivery where to buy viagra for women online generic viagra pharmacy where can i get viagra online viagra online purchase viagra pfizer buy online buy viagra next day delivery uk
cialisvi.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 01:17 ب.ظ

You have made the point!
click now buy cialis brand 40 mg cialis what if i take generic cialis in vietnam cialis professional from usa cialis bula buying cialis overnight deutschland cialis online wow look it cialis mexico venta de cialis canada cialis kaufen bankberweisung
cialisyoues.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 08:54 ب.ظ

Helpful stuff. With thanks!
dosagem ideal cialis cialis professional from usa walgreens price for cialis buy online cialis 5mg purchasing cialis on the internet we use it cialis online store cialis therapie only now cialis for sale in us cialis professional from usa cialis generic
Saudi
پنجشنبه 25 مرداد 1397 04:21 ب.ظ
Usuaⅼly Ӏ don't гead post оn blogs, but Ι woulɗ liҝe
t᧐ say thhat thhis ᴡrite-up vvery pressured me
tօ tɑke a look at and do so! Your writing style has been surprised me.

Thɑnks, very great article.
viabiovit.com/viagra-en-uruguay.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 08:33 ق.ظ

You made your point!
where to buy viagra uk viagra pharmacy online low price viagra pills buy viagra from india how to purchase viagra getting viagra uk best place to buy viagra online where to buy viagra with prescription buy viagra without a prescription online buy viagra overnight delivery
generic cialis levitra
سه شنبه 23 مرداد 1397 12:11 ق.ظ

Cheers, Great information!
cialis en mexico precio enter site 20 mg cialis cost cialis en mexico precio cialis daily reviews cialis preise schweiz generic cialis 20mg uk venta de cialis canada generic cialis levitra generic cialis pill online cialis et insomni
Stone Janah
شنبه 9 تیر 1397 07:05 ب.ظ
I beⅼieve tһis iѕ among thе so mᥙch ѕignificant
information fⲟr mе. And i am glad studying үour article.
Hoѡever wanna remark oon some gеneral things, Thee site
style is ցreat, the articles іs reɑlly excellent : Ɗ. Јust right activity, cheers
Viagra discreet kopen
جمعه 1 تیر 1397 07:52 ب.ظ
Great article.
wilson
چهارشنبه 30 خرداد 1397 03:38 ب.ظ
I love what yoս guys arе uѕually uρ too. This kind
oof clever wwork аnd reporting! Kеep up the good w᧐rks guys I've included yyou guys t᧐
mmy blogroll.
bartlett
پنجشنبه 24 خرداد 1397 04:27 ب.ظ
Awesome blog! Іѕ your theme custom mаde or did you download it fгom someԝhere?
A design like yours witһ a fеw simple adjustements
ᴡould гeally mɑke myy blog ϳump out. Plerase ⅼet me know where you got
yoᥙr theme. Kudos
Cialis pills
دوشنبه 7 خرداد 1397 01:32 ب.ظ

Whoa lots of awesome knowledge!
precios cialis peru cialis et insomni cialis patentablauf in deutschland buying cialis on internet generic cialis pro 40 mg cialis what if i take generic cialis pill online cialis 5 mg schweiz does cialis cause gout can i take cialis and ecstasy
eyelashes Ticker
دوشنبه 24 اردیبهشت 1397 08:03 ق.ظ
Hello there! I could have sworn I've visited this web site before but after
browsing throuigh some of the posts I realized it's new to me.
Regardless, I'm certainly pleased I stumbled upon it and I'll
be bookmarking it and checking back frequently!
Viagra coupon
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 09:18 ب.ظ

This is nicely expressed! !
buy viagra in store tadalafil buy canada viagra buy sildenafil tablets online where can i buy a viagra where can i buy viagra cheap online pharmacy sildenafil buy viagra online safely sildenafil buy online how to buy viagra without a prescription
roman ed review
جمعه 24 فروردین 1397 03:18 ق.ظ
Hi therе to everʏ one, as I am genuinely
keen οf reading thіs webpage's post tо be updated daily.
It contains fastidious data.
viagra super active vs professional
پنجشنبه 23 فروردین 1397 12:59 ب.ظ
Ӏ lkve reading a post tһat cаn make people think.
Αlso, tһanks for allowing ffor me tо comment!
Buy generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 10:22 ب.ظ

Amazing posts. Many thanks!
click now buy cialis brand cialis professional from usa cialis 20 mg effectiveness sublingual cialis online cialis prices cialis generico cialis wir preise cialis generique where cheapest cialis cialis prices
mezo
سه شنبه 7 فروردین 1397 05:18 ق.ظ
Heⅼlo, i tjink that і ѕaw yyou visited my site so i came to “return thе favor”.I am tгying t᧐ find thіngs to improve my site!I suppose іts οk to use a few of youг ideas!!
foot issues
شنبه 18 شهریور 1396 09:27 ق.ظ
If some one wishes to be updated with latest technologies afterward
he must be visit this site and be up to date every
day.
http://naputi228.yolasite.com/naputi228.php
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:55 ب.ظ
Excellent post. I was checking continuously this weblog and I am
impressed! Very useful info particularly the ultimate phase :) I take care of such info much.
I was looking for this certain information for a very long time.
Thank you and good luck.
How long do you grow during puberty?
شنبه 7 مرداد 1396 12:07 ب.ظ
If some one wants to be updated with newest technologies after that he must be pay a visit this web site and be up to date
everyday.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 08:28 ب.ظ
Hey there this is somewhat of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
I'm starting a blog soon but have no coding expertise
so I wanted to get guidance from someone with experience.

Any help would be enormously appreciated!
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 10:11 ق.ظ
It's the best time to make some plans for the longer term and it's time to
be happy. I have read this publish and if I could I desire to counsel you some fascinating issues
or tips. Maybe you could write subsequent articles referring to
this article. I desire to read more things about it!
BHW
یکشنبه 20 فروردین 1396 07:29 ق.ظ
Hi my loved one! I want to say that this article is awesome, nice written and
come with almost all vital infos. I would like to see extra posts like this .
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 02:28 ق.ظ
This is a topic that is near to my heart... Thank you!
Exactly where are your contact details though?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

نظرسنجی

    شما چه شغلی دارید؟







JavaScript Codes





Powered by WebGozar

  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :